Kuru Kaysı

Kayısı (Prunus armeniaca), 2–10 m yüksekliğinde, dikensi ve tüysüz bir ağaçtır.

Yapraklar uzunca ve mızraksı, kenarları dişli, ucu sivri veya küttür. Çiçekler beyaz veya pembe renkli olup, yapraklardan daha önce meydana gelirler. Meyvelerin üzeri tüylü olup, sarımsı-turuncu renkte eriksidir.

Kayısı, coğrafik olarak dünyanın hemen hemen her yerine dağılmış olsa da daha çok Akdeniz'e yakın olan ülkelerde Avrupa, Orta Asya, Amerika ve Afrika kıtalarına yayılmış ve burada yetişme alanları bulmuştur. Dünya yaş kayısı üretiminde Türkiye birinci sıradadır. Türkiye'yi İspanya, İtalya, Birleşik Devletler Topluluğu, İran, Fransa, Yunanistan ve ABD izlemektedir. Bu birinci grup ülkelerin yaş kayısı üretimleri 100 bin tonun üzerindedir. Birinci gruba Fas, Pakistan, Suriye, Çin, Güney Afrika, Macaristan, eski Yugoslavya, Romanya, Avustralya, takip etmektedir.

Porsiyon Miktarı 
Kalori (kcal) 241
Toplam yağ 0,5 g
Doymuş Yağ 0 g
Çoklu Doymamış Yağ 0,1 g
Tekli Doymamış Yağ 0,1 g
Kolesterol 0 mg
Sodyum 10 mg
Potasyum 1.162 mg
Karbonhidrat 63 g
Diyet Lifi 7 g
Şeker 53 g
Protein 3,4 g
A Vitamini 3.604 IU C Vitamini 1 mg
Kalsiyum 55 mg Demir 2,7 mg
D Vitamini 0 IU B6 Vitamini 0,1 mg
Kobalamin 0 µg Magnezyum 32 mg

Özellikle diyet yapanlara şeker krizi geldiğinde sağlıklı bir çözüm olarak tavsiye edilen kuru kayısı sadece şeker ihtiyacına karşı değil pek çok faydası ile sağlık için de kullanılabilir.

Kayısı kurutulurken besin değerleri kaybolmadan sadece suyu alınır. Yaklaşık 5 kilo taze kayısıdan 1 kilo kuru kayısı elde edilebilir. Bu nedenle diğer kurutulmuş meyvelere oranla kuru kayısıda çok daha fazla besleyici özellik bulunur. Kuru kayısının sağlığa faydaları hakkında bilgilere geçmeden önce küçük bir tavsiye verelim; taze kayısıdan daha yapışkan olan kuru kayısı diş yüzeylerine kolay yapıştığı için yedikten sonra dişlerinizi fırçalayın.

Kuru kayısı taze havuç, yeşil yapraklı sebzeler, patates ve kavun gibi beta-karoten yönünden zengindir. Ayrıca potasyum, demir, kalsiyum, silisyum, fosfor gibi mineralleri ve C vitaminini kuru kayısıdan alabilirsiniz.

Hangi Renk Kuru Kayısı Daha İyi?

Biz daha çok sarıya yakın turuncu renkli kuru kayısı görsek de pek çok farklı renkte kuru kayısı bulmak mümkün. Turuncu renkli kayısılarda rengi koruması ve oksidasyona uğramaması için kükürt dioksit kullanılmaktadır. Bu astımı olan bazı kişilerde alerjiye neden olabilecek bir maddedir. Organik kayısılar ise doğal kahverenginde bulunabilir. Tavsiyemiz kayısıdan faydalanırken sağlığınıza zararlı olabilecek kimyasallardan kaçınmak için kahverengi, organik kuru kayısı tüketmeniz.

Kuru Kayısının Faydaları

Kabızlık: İçeriğindeki selüloz ve pektik hafif etkili bir müshil olarak kabızlık tedavisinde kullanılabilir. Kronik kabızlık şikayetiniz varsa günde 8-10 organik kuru kayısı yiyerek bu sorunu hafifletebilirsiniz.

Hazımsızlık: Yemeklerden önce yenecek 2-3 kuru kayısı hazımsızlığı çözebilir. Burada dikkat edilmesi gereken yemekten önce çok fazla yiyerek iştahı kapatmamak.

Anemi: Kırmızı kan hücresi seviyesinin düşük olması sonucu ortaya çıkan anemi demir eksikliğine neden olur. Demir içeriği yüksek olan kuru kayısı ise anemi tedavisinde destekleyici ürün olarak kullanılabilir.

Ateşli Hastalıklar: Kayısı suyu ve bal ateşli hastalıklar sırasında vücudun ısısını düşürmeye yardımcı olur. İçerdiği vitamin ile mide, karaciğer, kalp ve sinirlere hastalık esnasında destek sağlar.

Cilt Hastalıkları: Kayısı yapraklarını egzama, güneş yanığı ve uyuz tedavisinde kullanabilirsiniz. Soğuk nedeniyle tahriş olan cilde de iyi geldiği bilinmektedir.

Yağ Depolanmasını Önlemek: Düşük kalorisi ve yağ içeriği ile neredeyse her diyet listesinde kullanılmaktadır. Düzenli olarak kuru kayısı tüketerek açlığınızı bastırabilir ve vücudunuz için gereken vitamin ve mineralleri bu az kalorili besinden alabilirsiniz.

Kayısı Seçerken ve Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kuru ya da taze kayısıyı pek çok farklı şekilde tüketmeniz mümkün. Yoğurtla birlikte, suyunu sıkarak, meyve salatasında ve keyfinize göre farklı tatlar üretebilirsiniz. Olgun kayısılar buzdolabında iki gün muhafaza edilebilir. Eğer donduracaksanız ikiye bölün ve streç filme sardıktan sonra buzluğa atın. Bu şekilde 9-12 ay bozulmadan dayanabilir.

Kayısı seçerken yüzeyinin yumuşak, dolgun ve sert olmasına dikkat edin. Rengi turuncuya çalan sarı olmalıdır. Olgun kayısının tatlı bir kokusu vardır.

Ham kayısının olgunlaşması için kese kağıdı içine kayısılarla birlikte bir elma koyun ve serin bir yerde bekletin. Ham kayısı 2-4 gün içinde olgunlaşır. Olgunlaştığını parmağınızla hafifçe bastırıp yumuşaklığını hissettiğinizde anlayabilirsiniz. Olgun veya ham, kimyasal zirai ilaçlardan arındırmak için yemeden önce bol suyla yıkayın.

Son bir tavsiye; kabuğu soyulmuş kayısının kararmasını önlemek için (genellikle meyve salatası hazırlarken karşılaşılan bir sorundur) bir kase su içine yarım limon sıkarak kayısıyı içine atabilirsiniz.